Fćrsluflokkur: Norđurland

Af búskaparháttum Benedikts Jóhannessonar

Mikiđ er nú rćtt um og viđ ţennan Benedikt Jóhannesson, enda stutt síđan hann sló sjálfum sér fram sem stćrsta trompi í stjórnarmyndunarviđrćđum (og ţó á ég HÉR afar krítískar athugasemdir um ţennan viđsjála ćttargrip úr Engey).

En svo má líka reyna ađ nálgast sannleikann í einfaldri vísu, sem bera má ofangreinda yfirskrift.

 

Ađ jafnađi´ er Bensi Jóhannesson

      jarđbundinn fýr,

en Eessbé er nú hans eina von

      og ćr og kýr.

(Hugljómun 18x16) 


mbl.is Fundađi međ Óttari og Benedikt
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Snorri Óskarsson í Betel lýsir yfir stuđningi viđ Íslensku ţjóđfylkinguna

Markús Ţórhallsson: Hvernig leggjast kosningarnar í ţig núna eftir rúman mánuđ?

1184796 230094733815535 1832625948 n Snorri: Ţćr leggjast ágćtlega í mig, ég held ég muni kjósa Íslensku ţjóđfylkinguna.

Markús og Jóhann: Já!

Snorri: Já, mér sýnist ţađ, ţađ er vegna ţess, ađ ţeir ţora ađ stíga fram og nefna ţessi kristnu gildi.

Viđ erum ađ upplifa allt of mikiđ af ţví ađ bćđi skólar og yfirvöld eru ađ fara gegn ţví sem heitir kristin gildi. Ađ ţora ekki ađ gefa nemendum Nýja testamentiđ, ţađ er fáheyrđ vitleysa, ţví ađ ţađ ţarf ađ kenna börnunum hvađ er satt og rétt, og ţađ er engin bók betri til ţess heldur en Nýja testamentiđ, og ađ loka á ţetta, ţetta er náttúrlega bara heigulsháttur, en ţví miđur vil ég segja: Ţetta er kannski vinstri stefnan sem er ađ birtast svona. Ég vil ekki hafa svona.

Markús: Og jafnvel ţó ađ fólk kannski trúi ekki ţví sem stendur í ţessari ágćtu bók, ţá er ţetta nú bara eitt af höfuđritum mannkynssögunnar og ágćtt ađ eiga ţetta, bara til ţess ađ vita hvađ ţar stendur.

Snorri: Já, er ţađ ekki? Ţegar kemur ađ erfiđum og sorgarstundum, er ţá ekki allt í lagi fyrir okkur ađ hafa ađgang ađ ţessari bók? - ađ Guđ er mitt hćli og styrkur, örugg hjálp í nauđum. Má ekki nýta ţađ? Ég held ţađ.

  

Ţetta var undir lok viđtals Markúsar Ţórhallssonar (og Jóhanns Kristjánssonar) viđ Snorra í morgunţćtti Útvarps Sögu 22. ţ.m. Heyra má upptökur ţáttanna HÉR.


Einn beittasti penninn

Beitt er hún Stefanía Jónasdóttir á Sauđárkróki í pistli sínum Hrćsni og fleira í Mogganum í dag. Ţar fá alţingismenn aldeilis ađ heyra ţađ vegna innflytjendamála og Unni Brá ekki hlíft, enda engin ástćđa til, vegna klúđurs hennar í allsherjarnefnd ţingsins.

Inn á fleira kemur pistillinn, og ţakkarverđur er hann eins og fleira frá höfundi ţessum.


Galdrabrennur

Einn ţeirra, sem hafa rannsakađ galdra­brennu­mál, er danski frćđi­mađ­ur­inn Gust­av Henn­ing­sen. Hans mat er, ađ á ţeim fjórum öldum, sem galdra­ofsókn­irnar stóđu yfir, hafi um 50.000 manns veriđ drepnir – ekki 5 milljónir, eins og ćvintýra­höfund­ur, Dan Brown, heldur fram, né "200 ţúsund nornir brenndar á báli í Englandi á 16. og 17. öld," eins og einn Íslendingur hélt fram út í bláinn. Henn­ing­sen hefur rannsakađ ţessi mál frá ţví um eđa fyrir 1980.

Samkvćmt greininni Who Burned the Witches? eftir Söndru Miesel, miđaldafrćđing og kaţólskan blađamann í Indianapolis, er "the best current estimate" um fórnarlömbin frá 1400 til 1800 um 30.000–50.000, og ţar var ekki alltaf um galdrabrennur ađ rćđa, ţví ađ drápsađferđirnar voru fleiri. Greinin verđur ekki sögđ hlífa kaţólsku kirkjunni til ađ láta mótmćlendur koma mun lakar út, ţví ađ hreinskilnislega er ţar gengizt viđ sekt kaţólskra manna allt eins og hinna – og ađ upptökin hafi veriđ á kaţólskum tíma fyrir siđaskipti. En ţetta er fróđlegur lestur fyrir ýmsa.

Encyclopćdia Britannica og Wikipedia eru samhljóđa um ađ fjöldi ţeirra sem létu lífiđ í nornafárinu sé líkast til á bilinu 40-60.000. Og í ţessari Enc.Brit.-grein segir m.a.:

  • "The hunts were most severe from 1580 to 1630, and the last known execution for witchcraft was in Switzerland in 1782. The number of trials and executions varied widely according to time and place, but in fact no more than about 110,000 persons in all were tried for witchcraft, and no more than 40,000 to 60,000 executed. Although these figures are alarming, they do not remotely approach the feverishly exaggerated claims of some 20th-century writers."

Hér er ađ sjálfsögđu ekki veriđ ađ verja 40–60.000 hryllilegar aftökur meintra galdramanna og -kvenna í löndum kaţólskra og mótmćlenda, svo ađ menn hafi ţađ á hreinu. En trúlega hafa ţćr veriđ í mesta lagi um 60.000 í heildina taliđ frá upphafi til enda, e.t.v. ađ lágmarki 30-40.000.

Hér á landi stóđ galdrabrennuöld yfir á árunum 1625–1683. Tuttugu karlmenn og ein kona voru ţá brennd fyrir galdra, á vestan- og norđanverđu landinu, sjá ţessa samantekt á Wikipediu, ţar sem međal annars er ađ finna nöfn ţeirra allra.

Ýmis rit hafa veriđ skrifuđ um ţessi mál á íslenzku, allt frá Píslarsögu séra Jóns Magnússonar, en međal annarra helztu rita má nefna ţessi:

  • Kennimark Kölska (Character bestić) [tvö rit eftir sr. Pál Björnsson í Selárdal og eitt, Um galdra, eftir Dađa sýslumann Jónsson, ásamt inngangi og skýringum eftir Lýđ Björnsson sagnfrćđing, sem sá um útgáfuna], Rv. 1976, 176 bls.
  • Ólafur Davíđsson (1862-1903): Galdur og galdramál á Íslandi, Rvík: Sögufélag 1940-43, 8+354 bls.
  • Sjö ţćttir íslenzkra galdramanna. Jónas Rafnar lćknir bjó undir prentun. Akureyri 1948, 200 bls.
  • Dr. Páll Sigurđsson (síđar prófessor í lögfrćđi): Brot úr réttarsögu, Rv. 1971, á bls. 55-60.
  • Siglaugur Brynleifsson: Galdrar og brennudómar, Rv. 1976, 231 bls.
  • Matthías Viđar Sćmundsson (1954-2004): Galdrar á Íslandi, Rvík: Almenna bókafélagiđ, 1992, 466 bls. (Ritađi fleira um máliđ.)

Misskipt er gjöfum náttúrunnar

Marz var nánast eins og vormánuđur í Reykjavík, en á sama tíma snjóalög í norđurhluta landsins og á Austurlandi, snjórinn t.d. í 3/4 af dyrahćđ á Dalvík og mesti snjóavetur í tvo áratugi í Fljótum. Nú gerir enn hríđarveđur og ófćrđ á Vestfjörđum, Norđurlandi og norđaustanlands, margir fjallvegir lokađir og ţungfćrt innanbćjar á Siglufirđi og Ólafsfirđi. 

Jafnvel ţótt fryst hafi í Reykjavík í ţessum mánuđi og enn sé kaldur nćđingur, hefur ţó haldizt ţar alveg snjólaust og fjárfesting manna í nagladekkjum reynzt út í hött ţennan vetur sem marga ađra. Ţađ er löngu kominn tími til ađ banna nagladekk hér á höfuđborgarsvćđinu, hugsanlega međ vissum undantekningum.

Útlendingar hafa mátt undrazt veđurlagiđ hér syđra, gjarnan komiđ hingađ í betra veđur en á meginlandinu eđa í Bretlandi, en ćtli ţeir í hringferđ um landiđ, gefur ađra sýn á ţađ!

Í fréttartengli hér neđar má skođa, hvađa fjallvegir eru lokađir eđa ţungfćrir. 


mbl.is Sést vart milli húsa á Siglufirđi
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Um bloggiđ

Jón Valur Jensson

Höfundur

Jón Valur Jensson
Jón Valur Jensson

Hér endurbirtast mikilvægar greinar um grundvallarmál sem ég hef ritað á öðrum vefsíðum eða í blöðum, auk tilfallandi pistla öðru hverju. Og hér er ætlazt til að þeir sem leggja inn í kaupfélagið sýni lágmarks-kurteisi - og birti nafn sitt með. Aðal-blogg höfundar er HÉR (tenglar þar á fleiri). Netfang /e-mail : jvjensson@gmail.com

Okt. 2017
S M Ţ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31        

Nýjustu myndir

  • P1010222
  • article-2571437-1BF681DA00000578-610 634x500
  • 11054348 721973557924495 4908948604505646644 n
  • 1 28 aquinas
  • Jón Valur Jensson

Heimsóknir

Flettingar

  • Í dag (24.10.): 9
  • Sl. sólarhring: 65
  • Sl. viku: 372
  • Frá upphafi: 95276

Annađ

  • Innlit í dag: 9
  • Innlit sl. viku: 294
  • Gestir í dag: 9
  • IP-tölur í dag: 9

Uppfćrt á 3 mín. fresti.
Skýringar

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband