Fęrsluflokkur: Noršurland

Af bśskaparhįttum Benedikts Jóhannessonar

Mikiš er nś rętt um og viš žennan Benedikt Jóhannesson, enda stutt sķšan hann sló sjįlfum sér fram sem stęrsta trompi ķ stjórnarmyndunarvišręšum (og žó į ég HÉR afar krķtķskar athugasemdir um žennan višsjįla ęttargrip śr Engey).

En svo mį lķka reyna aš nįlgast sannleikann ķ einfaldri vķsu, sem bera mį ofangreinda yfirskrift.

 

Aš jafnaši“ er Bensi Jóhannesson

      jaršbundinn fżr,

en Eessbé er nś hans eina von

      og ęr og kżr.

(Hugljómun 18x16) 


mbl.is Fundaši meš Óttari og Benedikt
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Snorri Óskarsson ķ Betel lżsir yfir stušningi viš Ķslensku žjóšfylkinguna

Markśs Žórhallsson: Hvernig leggjast kosningarnar ķ žig nśna eftir rśman mįnuš?

1184796 230094733815535 1832625948 n Snorri: Žęr leggjast įgętlega ķ mig, ég held ég muni kjósa Ķslensku žjóšfylkinguna.

Markśs og Jóhann: Jį!

Snorri: Jį, mér sżnist žaš, žaš er vegna žess, aš žeir žora aš stķga fram og nefna žessi kristnu gildi.

Viš erum aš upplifa allt of mikiš af žvķ aš bęši skólar og yfirvöld eru aš fara gegn žvķ sem heitir kristin gildi. Aš žora ekki aš gefa nemendum Nżja testamentiš, žaš er fįheyrš vitleysa, žvķ aš žaš žarf aš kenna börnunum hvaš er satt og rétt, og žaš er engin bók betri til žess heldur en Nżja testamentiš, og aš loka į žetta, žetta er nįttśrlega bara heigulshįttur, en žvķ mišur vil ég segja: Žetta er kannski vinstri stefnan sem er aš birtast svona. Ég vil ekki hafa svona.

Markśs: Og jafnvel žó aš fólk kannski trśi ekki žvķ sem stendur ķ žessari įgętu bók, žį er žetta nś bara eitt af höfušritum mannkynssögunnar og įgętt aš eiga žetta, bara til žess aš vita hvaš žar stendur.

Snorri: Jį, er žaš ekki? Žegar kemur aš erfišum og sorgarstundum, er žį ekki allt ķ lagi fyrir okkur aš hafa ašgang aš žessari bók? - aš Guš er mitt hęli og styrkur, örugg hjįlp ķ naušum. Mį ekki nżta žaš? Ég held žaš.

  

Žetta var undir lok vištals Markśsar Žórhallssonar (og Jóhanns Kristjįnssonar) viš Snorra ķ morgunžętti Śtvarps Sögu 22. ž.m. Heyra mį upptökur žįttanna HÉR.


Einn beittasti penninn

Beitt er hśn Stefanķa Jónasdóttir į Saušįrkróki ķ pistli sķnum Hręsni og fleira ķ Mogganum ķ dag. Žar fį alžingismenn aldeilis aš heyra žaš vegna innflytjendamįla og Unni Brį ekki hlķft, enda engin įstęša til, vegna klśšurs hennar ķ allsherjarnefnd žingsins.

Inn į fleira kemur pistillinn, og žakkarveršur er hann eins og fleira frį höfundi žessum.


Galdrabrennur

Einn žeirra, sem hafa rannsakaš galdra­brennu­mįl, er danski fręši­maš­ur­inn Gust­av Henn­ing­sen. Hans mat er, aš į žeim fjórum öldum, sem galdra­ofsókn­irnar stóšu yfir, hafi um 50.000 manns veriš drepnir – ekki 5 milljónir, eins og ęvintżra­höfund­ur, Dan Brown, heldur fram, né "200 žśsund nornir brenndar į bįli ķ Englandi į 16. og 17. öld," eins og einn Ķslendingur hélt fram śt ķ blįinn. Henn­ing­sen hefur rannsakaš žessi mįl frį žvķ um eša fyrir 1980.

Samkvęmt greininni Who Burned the Witches? eftir Söndru Miesel, mišaldafręšing og kažólskan blašamann ķ Indianapolis, er "the best current estimate" um fórnarlömbin frį 1400 til 1800 um 30.000–50.000, og žar var ekki alltaf um galdrabrennur aš ręša, žvķ aš drįpsašferširnar voru fleiri. Greinin veršur ekki sögš hlķfa kažólsku kirkjunni til aš lįta mótmęlendur koma mun lakar śt, žvķ aš hreinskilnislega er žar gengizt viš sekt kažólskra manna allt eins og hinna – og aš upptökin hafi veriš į kažólskum tķma fyrir sišaskipti. En žetta er fróšlegur lestur fyrir żmsa.

Encyclopędia Britannica og Wikipedia eru samhljóša um aš fjöldi žeirra sem létu lķfiš ķ nornafįrinu sé lķkast til į bilinu 40-60.000. Og ķ žessari Enc.Brit.-grein segir m.a.:

  • "The hunts were most severe from 1580 to 1630, and the last known execution for witchcraft was in Switzerland in 1782. The number of trials and executions varied widely according to time and place, but in fact no more than about 110,000 persons in all were tried for witchcraft, and no more than 40,000 to 60,000 executed. Although these figures are alarming, they do not remotely approach the feverishly exaggerated claims of some 20th-century writers."

Hér er aš sjįlfsögšu ekki veriš aš verja 40–60.000 hryllilegar aftökur meintra galdramanna og -kvenna ķ löndum kažólskra og mótmęlenda, svo aš menn hafi žaš į hreinu. En trślega hafa žęr veriš ķ mesta lagi um 60.000 ķ heildina tališ frį upphafi til enda, e.t.v. aš lįgmarki 30-40.000.

Hér į landi stóš galdrabrennuöld yfir į įrunum 1625–1683. Tuttugu karlmenn og ein kona voru žį brennd fyrir galdra, į vestan- og noršanveršu landinu, sjį žessa samantekt į Wikipediu, žar sem mešal annars er aš finna nöfn žeirra allra.

Żmis rit hafa veriš skrifuš um žessi mįl į ķslenzku, allt frį Pķslarsögu séra Jóns Magnśssonar, en mešal annarra helztu rita mį nefna žessi:

  • Kennimark Kölska (Character bestię) [tvö rit eftir sr. Pįl Björnsson ķ Selįrdal og eitt, Um galdra, eftir Daša sżslumann Jónsson, įsamt inngangi og skżringum eftir Lżš Björnsson sagnfręšing, sem sį um śtgįfuna], Rv. 1976, 176 bls.
  • Ólafur Davķšsson (1862-1903): Galdur og galdramįl į Ķslandi, Rvķk: Sögufélag 1940-43, 8+354 bls.
  • Sjö žęttir ķslenzkra galdramanna. Jónas Rafnar lęknir bjó undir prentun. Akureyri 1948, 200 bls.
  • Dr. Pįll Siguršsson (sķšar prófessor ķ lögfręši): Brot śr réttarsögu, Rv. 1971, į bls. 55-60.
  • Siglaugur Brynleifsson: Galdrar og brennudómar, Rv. 1976, 231 bls.
  • Matthķas Višar Sęmundsson (1954-2004): Galdrar į Ķslandi, Rvķk: Almenna bókafélagiš, 1992, 466 bls. (Ritaši fleira um mįliš.)

Misskipt er gjöfum nįttśrunnar

Marz var nįnast eins og vormįnušur ķ Reykjavķk, en į sama tķma snjóalög ķ noršurhluta landsins og į Austurlandi, snjórinn t.d. ķ 3/4 af dyrahęš į Dalvķk og mesti snjóavetur ķ tvo įratugi ķ Fljótum. Nś gerir enn hrķšarvešur og ófęrš į Vestfjöršum, Noršurlandi og noršaustanlands, margir fjallvegir lokašir og žungfęrt innanbęjar į Siglufirši og Ólafsfirši. 

Jafnvel žótt fryst hafi ķ Reykjavķk ķ žessum mįnuši og enn sé kaldur nęšingur, hefur žó haldizt žar alveg snjólaust og fjįrfesting manna ķ nagladekkjum reynzt śt ķ hött žennan vetur sem marga ašra. Žaš er löngu kominn tķmi til aš banna nagladekk hér į höfušborgarsvęšinu, hugsanlega meš vissum undantekningum.

Śtlendingar hafa mįtt undrazt vešurlagiš hér syšra, gjarnan komiš hingaš ķ betra vešur en į meginlandinu eša ķ Bretlandi, en ętli žeir ķ hringferš um landiš, gefur ašra sżn į žaš!

Ķ fréttartengli hér nešar mį skoša, hvaša fjallvegir eru lokašir eša žungfęrir. 


mbl.is Sést vart milli hśsa į Siglufirši
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Um bloggiš

Jón Valur Jensson

Höfundur

Jón Valur Jensson
Jón Valur Jensson

Hér endurbirtast mikilvægar greinar um grundvallarmál sem ég hef ritað á öðrum vefsíðum eða í blöðum, auk tilfallandi pistla öðru hverju. Og hér er ætlazt til að þeir sem leggja inn í kaupfélagið sýni lágmarks-kurteisi - og birti nafn sitt með. Aðal-blogg höfundar er HÉR (tenglar þar á fleiri). Netfang /e-mail : jvjensson@gmail.com

Įgśst 2017
S M Ž M F F L
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31    

Nżjustu myndir

  • P1010222
  • article-2571437-1BF681DA00000578-610 634x500
  • 11054348 721973557924495 4908948604505646644 n
  • 1 28 aquinas
  • Jón Valur Jensson

Heimsóknir

Flettingar

  • Ķ dag (19.8.): 0
  • Sl. sólarhring: 1
  • Sl. viku: 36
  • Frį upphafi: 91364

Annaš

  • Innlit ķ dag: 0
  • Innlit sl. viku: 23
  • Gestir ķ dag: 0
  • IP-tölur ķ dag: 0

Uppfęrt į 3 mķn. fresti.
Skżringar

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband